Mijn dochter is vier jaar geworden! Dat betekent een heleboel.

-          Dunya is nu geen peuter meer. Voortaan moet ik haar kleuter noemen.

-          Haar website wordt opgeheven want die heet x93Kijk onze peuterx94, dus ik heb een nieuwe aangemaakt, speciaal voor kleuters. Deze kan ik echter over 2 jaar omzetten in een kidzsite, zodat ik niet wxe9xe9r opnieuw hoef te beginnen.

-          Ik ben al vier jaar mama, van een fantastische dochter! x93Mama vertel eens van toen ik een baby wasx85.x94 Nou, vier jaar geleden was ik er een stuk minder aan toe. Wat een tranen die eerste tijd. Zo moe, zoveel spanningen, zo onzekerx85. Maar het is allemaal goed gekomen, want mijn kleine meisje dat niet uit mijn borst wilde drinken, is gewoon vier jaar geworden!

-          Ze gaat na de zomervakantie naar een andere groep van zwemles. Ze wordt een orka, want ze is geslaagd voor de zeesterretjes. Vanaf dan moet ze alleen het water in. Ik mag boven toekijken, door het raam.

-          Natuurlijk! Na de zomervakantie gaat ze naar school. Ze is al gaan wennen en dat wordt geen enkel probleem. Ze gaat alleen maar genieten en leren en ervaren enz. x93Dag liefje, ik ga hoor!x94 Ik probeer haar aandacht te trekken zodat ik zeker weet dat ze heeft gehoord dat ik wegga. Ze richt zich tot de juf: x93Ik heb nog geen boekje!x94 en ik ga dan toch maar. Ze gaat me niet missen. Op de gang bedenk ik me dat dit een emotioneel moment hoort te zijn. Ik ben een emotioneel mens, maar op momenten dat je het niet verwacht. Nu dus niet. Ik haal mijn schouders op. Nou ja, als ik niet moet huilen, dan maar niet.

-          Naar school gaan betekent ook bso en dus afscheid van het kinderdagverblijf waar ze 3 xbd jaar heeft gezeten en waar we zoveel meegemaakt hebben! Ergens wel  jammer dat ze niet meer zo dichtbij zit, aan de andere kant vind ik het ook wel fijn, wat meer afstand. Dus zit ik vlak voor haar verjaardag op de bso voor een intake gesprek. Ze merken wel meteen dat hier een moeder zit die weet waar ze over praat. En ik besluit meteen kritisch te zijn. x93Wil je deze formulieren even invullen?x94 vraagt de medewerkster van de bso van Dunya. Ik frons even. Het zijn veel vragen over Dunyax92s gedrag, over hoe ze eet en drinkt, over hoe ze omgaat met correcties, of ze snel moe is en hoe ze zich dan gedraagt. Of ze sociaal is met andere kinderen. Bij de zoveelste vraag kan ik me niet meer inhouden en zeg ik: x93Sorry, ik ben dit niet zo gewend. Vind je niet dat je dit beter zelf kunt ontdekken? De belangrijkste dingen vul ik in, maar ik kan sowieso niet voorspellen hoe ze op jullie reageert. Dat is overal anders!x94 Ze kan zich er wel in vinden en ik hoef de vragen niet verder te beantwoorden. Dunya roept mij: x93Mama! Kijk, een ballenbak!x94  De medewerkster reageert snel. x93Wil je erin? Dat mag hoor, moet je wel even je schoenen uitdoen!x94 Een ballenbak, geweldig! Dunya is verkocht. Als ik naar huis wil zit ze inmiddels op de andere groep te kleuren. Ze kan nog niet weg, want ze moet nog kleuren en knippen. Uiteindelijk kan ik haar overhalen (hoe deed ik dat nou eigenlijk?) om mee naar huis te gaan.

Ik heb buikpijn om het feestje. Er wordt zoveel regen voorspeld. Hoe moet dat nu met al die mensen in het park? Ik kan ze onmogelijk thuis uitnodigen.  Het Marnix biedt uitkomst. We mogen daar het feestje van Dunya vieren. Het wordt geweldig! De kinderen mogen rennen in de sportzaal en de volwassenen zitten in het zaaltje met taart en drinken en snoepjes en chips enz. Mensen lopen in en uit. Echt heel gezellig. Dunya krijgt zoveel cadeautjes dat ze uiteindelijk geen zin meer heeft om uit te pakken. Ze wil spelen met de andere kinderen. Ze heeft geen tijd. Ze geniet. En ik vind het een goed teken, want ze is in elk geval niet hebberig. Teveel cadeautjes. Ze kijkt er niet meer naar om. Maar dat trekt wel bij. Over een poosje gaat ze er wel mee spelen. Nu heeft ze er niet zoveel behoefte aan. De buggy van vorig jaar en de pop met nieuwe kleertjes zijn favoriet. Alles op zx92n tijd. Eigenlijk zou ze om de twee jaar jarig moeten zijn. Of zouden mensen gewoon met elkaar een groot cadeau moeten geven. Of de cadeautjes moeten spreiden over het jaar. Maar het is ook wel leuk om haar te overladen met cadeaus, alleen dan gaat ze sommige cadeautjes later uitpakken, als ze er meer rust voor heeft. Meerdere mensen gaan lachend weg met de boodschap dat Dunya het cadeautje nog niet heeft uitgepakt omdat ze het zo druk heeft. Ook de oppas gaat ervan uit dat Dunya haar sprookjesboek wel leuk zal vinden. Dunya wel ja, maar mama heeft een hekel aan sprookjes. Gelukkig hebben we een lieve oppas die het boek binnenkort met veel plezier komt voorlezen.

Nu is de rust weergekeerd en begint het aftellen, totdat ze naar school mag. Nog even geduld. Nog maar vijf wekenx85..

Terwijl ik een gesprek zit voor te bereiden valt ineens mijn oog op de datum, rechtsonder in beeld.  Wat? Is het alweer een jaar geleden? Ook de tijd klopt ongeveer. Een jaar geleden begon er een nieuwe fase in mijn leven. Ik dacht dat er een periode zou aanbreken van veel liefdesverdriet en twijfel. Ik dacht dat mijn wereld zou instorten. Maar ik besef opeens dat het niet is gekomen. Verdriet was er natuurlijk wel even. Je hoopt iets anders. Maar ik heb altijd geweten dat dit niet iets voor altijd zou zijn. En nu, een jaar later, begin ik te geloven dat mijn wereld niet instort. Het is het einde van een relatie, een periode van elf jaar afgesloten. Een intensieve periode. Maar mijn wereld is in die elf jaar al zo vaak ingestort, dat deze stap alleen maar heel goed voelt. Wat was het? Misschien het cultuurverschil. Misschien matchen onze karakters toch niet helemaal. Misschien een combinatie van dingen. 

Af en toe voel ik nog wel een moment van saamhorigheid als we over Dunya praten. Dat is even het gevoel van vroeger. Maar dat is iets anders dan houden van. En na een paar seconden is er een gebaar, een woord, een opmerking en weet ik het weer. Nee, nooit meer samen. Soms houdt het gewoon op. "Jij weet niet wat ik voel" mailde hij me vlak na onze breuk. Dat is heel goed opgemerkt. Ik weet niet wat je voelt. En ik wil het ook niet meer weten. Dat voelt als een bevrijding. Dat hoef ik me nooit meer af te vragen. En daarom weet ik dat het goed is zo.

Er is een jaar voorbij. Een jaar waarin ik veel geploeterd heb om boven te blijven. Het is niet eenvoudig om een peuter in mijn eentje op te voeden. Elke ochtend om zes uur wakker worden valt niet mee. Maar zodra ik die armpjes om mijn nek voel word ik toch wakker met een glimlach. Het was ook een jaar waarin ik ontzettend genoten heb van het intense contact met Dunya. Haar vader en ik blijven voor altijd met elkaar verbonden door haar. En dat is goed. We hebben een prachtige dochter gekregen samen. Het hoogtepunt van onze relatie. We zijn allebei ontzettend dol op haar.  Het is toch raar om terug te kijken. Wat ging dat jaar snel zeg. Mensen zijn mijn leven ingestapt en stapten er zo weer uit. Sommige mensen blijven hangen. En zo blijft het gaan. Het is goed zo. "Ik hield van jou tot aan de hemel. Maar het is klaar, over en uit".

Het is mijn vrije dag. Dunya is vroeg wakker. Te vroeg. En ik ben best wel moe. Het is heerlijk om moeder te zijn, maar elke dag 6 uur/ half 7 wakker worden, ongeacht hoelaat ik ben, en hoe goed ik heb geslapen, vind ik best wel slopend soms. Ik blijf in bed liggen, ook al trekt Dunya aan mijn dekbed. "Opstaan mama!" roept ze enthousiast. Ik kreun, kan het vandaag niet opbrengen. "Ga maar in de woonkamer spelen" zeg ik met mijn ogen dicht. "Laat je wel de slaapkamerdeur open?" Dat vindt ze een goed idee en ze rent de slaapkamer uit. Het wordt stil. Ik lig wat te doezelen als ik ineens bedenk dat het wel lang stil is. "Wat ben je aan het doen?" roep ik vanuit mijn bed. "Niks mama!" klinkt het antwoord snel en onschuldig. Te onschuldig. Ik weet het. Ik zucht. Ik moet nu gaan kijken wat ze uitspookt. Ik kan haar niet haar gang laten gaan, wie weet wat voor chaos ik straks aantref. Toch blijf ik liggen. De rust is weg, maar opstaan lukt nog niet. Even haal ik opgelucht adem als ik haar voetstapjes weer hoor en ze naast me komt zitten op mijn bed. "Smak, smak" klinkt het dan. "Wat eet je?" vraag ik achterdochtig. "Chocoladecakeje" zegt Dunya vrolijk smakkend. Met mijn ogen nog steeds dicht frons ik mijn voorhoofd. Ik heb geen chocoladecakejes in huis toch? Neemt ze me nu in de mailing? Het zou me niks verbazen. "Waar heb je die dan gevonden?" vraag ik toch maar voor de zekerheid. "In een zakje!" Geschrokken doe ik mijn ogen open. "Mijn laatste chocolademuffin!" Dunya kijkt me blij aan dat ik eindelijk mijn ogen open heb, terwijl ze zit te genieten van die heerlijke chocolademuffin van mij…. Er is niet veel meer over, maar ik mag nog wel een stukje. Het is een beetje vreemd ontbijt, maar ach…. het is onze vrije dag en daar mogen we best even van genieten! Vanaf nu berg ik alles met chocola hoog op. Als we in de supermarkt lopen pak ik een pak chocoladechipkoekjes. "Koekjes voor mama" zeg ik erbij. Dunya knikt begrijpend en pakt een pak bokkenpootjes. "Koekjes voor Dunya" zegt ze met een big smile. Eerlijk is eerlijk.

Het is heerlijk zo'n meisje in huis. Ik geniet elke dag opnieuw. Van alle leuke, gekke, schattige, slimme uitspraken, van alle knuffels die ik krijg en die ze aan anderen geeft, van al haar streken, van het bedtijdritueel, 7 avonden per week momenteel, van het samen fietsen, van peuterdans, van zwemles, van kleertjes kopen en van het moeder zijn op zich. Ze zegt dat ze een broertje heeft. Soms heeft ze ook een zusje erbij. Ik had het haar wel gegund. Wie weet, ooit, het zou goed voor haar zijn. Het is fantastisch om moeder te zijn. Maar het is niet gemakkelijk. De peuterstreken en de nee-fase die volgens mij nog wel even zal duren probeer ik alleen te lijf te gaan. Ik vraag daarbij advies aan mensen die er meer voor gestudeerd hebben dan ik. Dat is fijn. Maar af en toe twijfel ik toch aan mezelf. Of ik het wel goed doe. Dan kan ik wel huilen dat ik mijn geduld weer eens verloren ben. Dat arme kind. Maar ze is geen bang vogeltje. Ze is behoorlijk assertief en heeft een duidelijke mening over dingen. Dat stelt me gerust. Ik ben trots op haar en dat weet ze.

"Ooit ga ik weer autorijden" zeg ik hardop. "Dan ben ik een zelfstandige vrouw!" . Iemand naast me reageert rustig. "Dat ben je al Henrike. Je bent een zelfstandige vrouw. Onderschat jezelf niet".  In plaats van "Ja maar" zeggen denk ik na over die opmerking. En denk ik na over wat er allemaal is gebeurd sinds ik zwanger ben geworden. Wat voor stappen ik heb gezet, op alle gebieden. En hoe ik me nu voel. En ineens weet ik dat ze gelijk heeft. Er is heel veel gebeurd. En ik ben ontzettend veranderd. Ik heb daarbij hulp gehad, van heel veel mensen. Soms ook onbewust. Sommige mensen hebben geen idee wat voor invloed ze hebben gehad. Ze komen en ze gaan, maar soms zegt iemand iets wat me raakt, op een goeie manier. En dat geeft nieuw inzicht. Dat doe ik een stap. Soms een inmense stap, soms een kleintje. Ik ben er nog lang niet. De vraag is of ik er ooit kom. Wanneer ben ik tevreden met mezelf? Maar al die stapjes hebben me toch gemaakt tot wat ik nu ben. Een zelfstandige vrouw. En daar ben ik blij om.

"Krijg ik een prik? Maar dan heb ik pijn!" roept Dunya verschrikt als ik uitleg dat we de volgende dag naar het Consultatiebureau gaan en wat er gaat gebeuren. Maar de dag zelf valt het mee. Geen drama deze keer, maar wel een paar tranen. Ik heb haar een koekje beloofd na de prik, maar ik ben zo druk in gesprek dat ik het helemaal vergeet. Dus haalt Dunya 'm zelf maar uit mijn tas. Groot gelijk natuurlijk. Ik vraag die dag nog een paar keer of ze pijn heeft in haar arm, maar elke keer antwoord ze ontkennend. 's Avonds bij de oppas moet ze huilen om haar prik. Nee, geen pijn, gewoon verdrietig. Als ik haar de volgende dag opbel benadrukt ze dat nog eens, dat Dunya heeft gezegd dat ze geen pijn had.

Als we snel aankleden om naar het zwembad te gaan zie ik tot mijn schrik dat haar linkerarm best rood is geworden en dik. Wat moet ik doen? Toch maar zwemmen. Laatste les van het kwartaal en daarna een verjaardagsfeestje van een zwem-vriendinnetje van Dunya. Zij gaat naar de Orka's, want ze is vier jaar. Dus het is meteen de laatste les met ons groepje. Maar in de kleedkamer ziet het er ineens nog erger uit, rood, blauw en ontzettend dik. Ik mag er niet naar kijken, laat staan aankomen. En ze houdt haar armpje stijf langs haar lichaam. Een andere moeder adviseert me om niet te gaan zwemmen. Ik ben er niet gerust op maar sta in tweestrijd. Dunya wil natuurlijk wel zwemmen en heeft bijna haar badpak aan. Ik kan toch niet zeggen dat we weggaan, want het huilen staat haar nu al nader dan het lachen. En mij ook trouwens. We gaan toch zwemmen en ze geniet, maar haar linkerarmpje gebruikt ze nauwelijks. Deze foto bekijken

"Wat kan ik het beste doen?" vraag ik aan de huisartsassistente als ik na de zwemles opbel. "Een nat verbandje erop doen" is de reactie. Op het feestje doe ik dat met een andere moeder samen. Het is een drama. Thuis leg ik haar in bed en zoek ik informatie op de site van het rijksvaccinatieprogramma. Hoelang duurt zoiets en is dit een normale reactie? Dan zie ik tot mijn schrik dat er staat dat ik er geen natte lappen op moet leggen. Ik bel het consultatiebureau en de dame die opneemt zegt dat ze bedoelen dat er geen ijs op mag. "Maar het staat er duidelijk: geen natte lappen of ijskrompressen". En hoelang duurt het ongeveer?" vraag ik. "Je had toch de huisarts gebeld?" vraagt de dame koeltjes. "Ja, maar ik ben nog steeds ongerust!" Wat is dit voor reactie? Ze laat me terugbellen. De vriendelijke verpleegkundige die een paar minuten later aan de telefoon hangt zegt dat het inderdaad beter is om er geen nat verbandje op te doen. Paracetamol geven tegen de koorts en verder moet het morgen een stuk beter zijn. Ik ben enigszins gerustgesteld. Ze blijft de rest van de dag hangerig. Als papa komt ligt ze bij hem op schoot als ik naar de winkel ga. Als ik terugkom ligt ze in dezelfde houding. Dunya die bijna drie kwartier niet bewogen heeft. Dat is echt schokkend. Samen halen we het inmiddels droge verbandje eraf. Opnieuw drama. Ik had al aangekondigd dat dat moest maar ze was helemaal overstuur. Ze legde een handje op mijn mond: "Niet meer zeggen!!" huilde ze. 

Dunya is de volgende dag genoeg opgeknapt om naar peuterdans te gaan. Ze doet de hele les mee en omdat het zo druk is met ouders langs de kant geef ik haar snel een kus en ga even in het cafe zitten. Ik ben opgelucht dat ze helemaal bijgetrokken is. Haar arm blijft een paar dagen rood maar na een paar dagen is het helemaal over. En dan mag ik er weer naar kijken…..

Als ik een collega de foto laat zien van haar arm vraagt ze: "Allergische reactie?" en ik zeg: "Ja, van de prik. En deze keer niet van een muggenprik! Deze keer was het Consultatiebureau de boosdoener…".

Het is een soortgelijke dag als toen. Die dag. 2 maart, 17 jaar geleden. Er waren verkiezingen. Voor de Gemeenteraad toen. Met de lokale omroep deden we de hele dag verslag van de gebeurtenissen rondom deze verkiezingen. Er hing een waas over deze dag. Op zondag was ik nog bij oma. Niet dat ze me nog herkende of dat ik met haar kon praten, maar misschien had ze nog een beetje gevoeld dat ik er was in die kleine kamer in Groningen, met allemaal familie. Het was toen wel duidelijk dat het mijn laatste bezoekje zou zijn. Het einde van de week zou ze niet halen. Ik voelde me zo verdrietig die woensdag. Ik weet niet waarom ik zo zeker wist dat het vandaag zou gebeuren, maar ik wist het gewoon zeker.

Vanuit een zalencentrum deden we verslag van de verkiezingsuitslag die avond. Ik moest even naar huis om een walkman te gaan halen. Eigenlijk wilde ik niet. Thuis zou er slecht nieuws op me wachten en dat wilde ik zo lang mogelijk uitstellen. Maar dat kon ik natuurlijk niet zeggen. En toen ik thuis inderdaad hoorde dat oma overleden was voelde ik me opeens zo moe. Ik wilde liever in mijn bed kruipen met het dekbed over mijn hoofd. Ik wilde niet denken en niet voelen. Ik wilde of heel verdrietig zijn of ik wilde dat alles normaal was. Maar niet dit gevoel. Mijn benen voelden als lood.

Snel, de walkman pakken en weer terug. Er werd op me gewacht. Ik moest batterijen kopen bij een benzinestation. Ik lachte nog vriendelijk tegen de verkoopster. Probeerde de rest van de avond mijn hoofd erbij te houden. Probeerde vrolijk te doen, maar kon het niet opbrengen. En toen thuis eenmaal de tranen kwamen waren ze niet meer te stuiten. Dagenlang heb ik gehuild. Ik probeerde het te verbergen, wilde niet steeds huilen. Ik wist niet wat ik moest doen, het verdriet was te overweldigend. Iedereen was verdrietig en iedereen zei ook dat dit het beste was voor oma. Dat vond ik ook, maar dat maakte het verdriet niet minder. Jaren later hoorde ik het nog wel eens, dat ik zo overstuur was toen oma overleed. Alsof het raar is dat je instort wanneer je oma na een lang ziekbed en veel lijden er opeens niet meer is. Geen bezoekjes meer aan oma. Geen telefoontjes meer van oma dat ze zich niet lekker voelde.

Geen eind in zicht, geen rust gevonden

Het langste deel nog niet gegaan….

Nu had ze die rust wel gevonden. Zij wel. Ik niet. Wat er overbleef was de leegte. Ik was zo boos dat alles gewoon doorging. De wereld draait altijd maar door, terwijl ik in die tijd juist even wilde stilstaan bij mijn verdriet en even geen examenstress of verplichtingen wilde hebben. Even een pauze. Dat was toen.

Precies 17 jaar later zijn er weer verkiezingen. Alles is nu anders. Maar er zijn ook overeenkomsten. Dat is bizar. Oma is al zolang weg. Ik denk nog vaak aan haar en zou graag willen weten hoe ze over dingen denkt. Of ze trots op me is dat ik moeder ben. Vast wel. Rond deze datum en rond haar verjaardag, denk ik meestal wel even aan haar, maar dit jaar is het anders. Het komt door de overeenkomsten, maar ook doordat mijn andere oma nog maar zo kort weg is. Het verdriet van 17 jaar geleden heeft wel een plekje gekregen, het verdriet van nu, dat nog zo vers is, is daar nog naar op zoek. Maar het zal het ook vinden. Binnenkort.

En dan heb ik toch weer een reden gevonden om mijn beide oma's nogmaals te herdenken. Zowel hier, als in het voorbedenboek van de ekklesia. Mogen ze rusten in vrede.

Liever één dag vlakbij je

Dan duizend ver van je weg….

“Jouw oma is dood” zegt Dunya. “Ze is heel oud!” Ze kijkt me ernstig aan. “Ben je verdrietig?” vraagt ze. Ik knik. “Ja, een beetje. Maar niet meer zo erg…” zeg ik terwijl ik met mijn ogen knipper. Het heeft me veel meer aangegrepen dan ik had verwacht.  Ik zucht eens diep om wat meer lucht te krijgen. Ik probeer de leuke dingen vast te houden, de mooie momenten, de fijne herinneringen. Maar dat is allemaal zo lang geleden en het verdriet is nog zo vers. Tot er opeens een mailtje binnenkomt met een piepklein artikeltje uit het Nederlands Dagblad. Ik krijg er tranen van in mijn ogen. De gelijkenis is zo treffend dat er druk gemaild wordt tussen familieleden. Gaat dit over oma? Ik weet het meteen zeker als ik het lees. Een oma van 96 jaar die op Oudejaarsavond overlijdt, dat kan geen toeval zijn. En omdat iedereen zich erbij neer lijkt te leggen dat we er nooit achter zullen komen, voel ik de opstand broeien in mezelf. Hoezo komen we er niet achter? Ik leg me hier niet zomaar bij neer. Ik ga op de website van de krant zoeken, maar het artikeltje is niet te vinden. Er is maar één oplossing en dat is het vragen aan de redactie. Dus stuur ik een vriendelijk mailtje met de vraag of ze me iets meer kunnen vertellen over de bron en of ze weten over wie het gaat. Met iets meer informatie kan ik, dat weet ik zeker, wel inschatten of het om oma Huisman gaat. Vervolgens krijg ik de eerstvolgende werkdag een mailtje terug met de naam van het meisje dat het heeft verteld. Ik slaak een vreugdekreet. Dat is mijn achternichtje!! Geweldig. Ik ga maar even een rondje bellen en mailen en dan is iedereen op de hoogte dat het echt over onze oma gaat. Super.

Klik voor het stukje in de krant op onderstaande link:

Download Oma Huisman 31.12.10

Gepubliceerd op 19 januari 2011 in het Nederlands Dagblad.

Ik voel me meteen een stukje beter. Het is een leuke manier om terug te denken aan oma. Ook al is ze er niet meer, ze leeft voor altijd voort in onze herinnering. En zo’n bijzonder afscheid als zij had, hebben niet veel mensen. 96 jaar en om middernacht onder knallend vuurwerk je huis uit gaan, dat is toch fantastisch.

Maar als ik nieuwsgierig klik op een link die mij wordt toegestuurd en ik zie onverwacht het huis van oma te koop staan op internet, krijg ik het toch weer even moeilijk. Dit huis is altijd van oma geweest, er heeft nooit iemand anders gewoond dan opa en oma. Sterker nog: opa heeft het zelf gebouwd.  Ondanks dat ik het moeilijk vind, kan ik niet anders dan de foto's bekijken van de vertrouwde ruimtes. Nou ja, vertrouwd. Ik herken ze, maar ze zijn kaal. En oma’s stoel staat er ook, maar is leeg… Zo veelzeggend.

Ik heb er vrede mee, voor oma. Maar ik weet ook dat het nog even zal duren voordat ik het zelf een plekje heb gegeven. Ik vind het wel heel leuk dat ze de krant heeft gehaald, ook al werd ze geen 100 jaar… Oma verdient ook een speciaal afscheid. En ik red me wel. Want hoe dan ook, eens moet je afscheid nemen. En zo is het goed.

              Over haar op gaat het licht…..

" Fiet houdt van rennen.
Het liefst rent hij de hele dag.
Van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat.
Zelfs als het regent rent Fiet.
De regen klettert dan zo lekker tegen zijn kop.
Vooral als hij hard gaat.
Maar vandaag gaat Fiet niet hard.
Hij staat zelfs bijna stil.
Het waait.
Het waait verschrikkelijk.
Maar Fiet moet en zal rennen! "

Sacha en Simone, twee vrolijke en spontane meiden van een basisschool in Amsterdam, komen het kinderdagverblijf binnen. Een moeder en een juf zijn erbij. De dames helpen mij met broodjes smeren voor de kinderen. Het is tijd voor de jaarlijkse voorleeslunch! Met het boek “Fiet wil rennen” onder de arm gaan de meiden op onderzoek uit. Ze zijn duidelijk dol op kinderen en zijn niet verlegen. Door allerlei voorvallen deze ochtend (o.a. ontruiming i.v.m. brandalarm) besluiten we het klein te houden. De meiden van de school lezen, tijdens het eten, voor op de dreumes- en de peutergroep en we gaan deze keer niet met z’n allen op de gang eten. Het heeft ook iets om het in kleinere groepen te doen.
De voorleeslunch is onze variant op het Voorleesontbijt, in het kader van de Nationale Voorleesdagen. De Voorleesdagen zijn bedoeld om de aandacht te vestigen op het belang van voorlezen en ouders van jonge kinderen te stimuleren dit ook (meer) te gaan doen. Door veel voor te lezen gaan kinderen later ook makkelijker en enthousiaster zelf lezen. Daar heeft een kind de rest van zijn leven plezier van.

Door het enthousiasme van deze meiden houden ze de aandacht van de kinderen goed vast. Ook de hele kleintjes bij de Dreumesgroep, luisteren goed en zijn muisstil. Ondertussen eten ze lekker van de witte bolletjes en de krentenbollen die wij vooraf hebben gesmeerd. Er zitten ook een paar baby’s bij die van voorlezen houden. Op het moment zijn er heel veel kleintjes, maar de grotere baby’s kunnen mee naar boven en luisteren ook stilletjes mee. Het niveau is nog een beetje moeilijk in te schatten als je in groep zeven zit, maar dat zorgt wel voor grappige situaties. Dreumesen kunnen nog geen dieren benoemen, aangezien de dreumesgroep op dit moment nog erg jong is. De meeste kindjes zijn net over of eerder overgegaan van de babygroep, of spreken/begrijpen de taal niet zo goed. Wel kijken de dreumesen vol verwachting naar de mooie tekeningen, maar een antwoord op de vraag:  “Welk dier is dit?” blijft uit. “Vertel het maar gewoon” moedigt de juf aan. Bij de peutergroep lukt dit wel goed. Sommige dieren zijn niet zo bekend, andere dieren juist wel. Er komen in elk geval genoeg reacties los. Ook hier luisteren de peuters heel stil naar het verhaal. Sommige kinderen zitten verkeerd om, maar luisteren wel mee. Dat is het leuke van voorlezen. Het kan overal en met iedereen. En kinderen krijgen meer mee van het verhaal dan het lijkt, ook al kijken ze de andere kant op of zijn ze verdiept in hun broodje smeerkaas. Ook al begrijpen ze de tekst nog niet zo goed, voorlezen is altijd goed voor kinderen.
Het boek is leuk en het is duidelijk dat Sacha wil meedoen aan de “Nationale Voorleeswedstrijd”.  Deze wedstrijd wordt ieder jaar georganiseerd door de Stichting Lezen. Er zijn verschillende ronden in deze wedstrijd, die begint op de school, maar uiteindelijk is er in elke provincie één leerling die mag meedoen aan de landelijke finale. De winnaar daarvan mag zich een jaar lang “Nationale Voorleeskampioen” noemen. Volgens mij maakt ze een goede kans, want behalve voorlezen maakt ze ook contact met de kinderen en gaat ze in op hun reacties en ze vertelt over de illustraties in het prentenboek. Toppertje!

Er komen tijdens de voorleesdagen nog een paar ouders voorlezen op verschillende groepen en ter afsluiting van de Voorleesdagen komen er nog wat leerlingen van de Springplank om op de groepen van de dagopvang voor te lezen. Iedereen is enthousiast en ik haal opgelucht adem. Het is niet zoveel werk om te organiseren, maar het is altijd even spannend of alles gaat zoals ik hoop en of de kinderen enthousiast zijn. De school heeft aangegeven dat ze dit graag vaker wil doen en ik maak stiekem een vreugdesprongetje. De Voorleesdagen waren een succes en ik denk alvast na over de Kikkertiendaagse in maart… Suggesties zijn van harte welkom!

Dit logje is op 7 februari jl. gepubliceerd op Skonnect, het intranet van SKON. Ik heb op mijn eigen weblog de namen van de voorlezers veranderd en de naam van de school en kdv weggelaten, om privacy-redenen….

Voor meer informatie over de Nationale Voorleesdagen klik hier .

Onopvallend leg ik de cakejes neer bij de bar waar de koffie geschonken wordt in de pauze. Niemand die het ziet. Tegen de tijd dat ze ontdekken dat ze van mij zijn en waarom, ben ik al verdwenen. Denk ik. Ik ben gewoon niet zo in feeststemming. Het voelt een beetje raar, zo vlak na een verdrietige gebeurtenis. Maar ik ben toch jarig, dus wil dat niet ongemerkt voorbij laten gaan. Dit was een veelbewogen jaar voor mij. Zoveel gebeurd, zoveel veranderd. Zoveel verdriet om allerlei dingen. Maar daar denk ik nog niet eens aan. Maar op het moment dat het hele koor “Lang zal ze leven” voor mij gaat zingen voel ik ineens alle emoties van de laatste tijd weer boven komen. Ik weet me net op tijd te herstellen en ik hoop maar dat niemand de tranen in mijn ogen ziet. Het is raar op dat moment en ik ben geraakt door het zingen en alle felicitaties. Het geeft een warm en bemoedigend gevoel, al hebben deze mensen misschien geen idee wat er op dit moment door me heen gaat. Misschien ook wel ergens in de verte, want iedereen weet wel dat het een bijzonder jaar is geweest. Als ik na de pauze besluit naar huis te gaan, wensen diverse mensen me nog een fijne dag morgen.

Ik ben een beetje nerveus. Het is de eerste verjaardag alleen met Dunya. Ik denk dat er niemand is om me te feliciteren als ik wakker word en heb me daar op ingesteld. Maar daarmee onderschat ik mijn geweldige dochter. Want als Dunya wakker wordt vraag ik wie er jarig is. “Mama!!!” roept ze meteen en vervolgens zingt ze uit volle borst “Lang zal ze leven”, “geef me maar een kopje thee”, “ei, ei, ei” en dan zegt ze: “Ik ga jou een cadeautje geven!” . Maar als ik vraag waar het cadeautje is zegt ze: “Ik weet het niet”. Ik stel voor dat ik het licht aandoe zodat zij kan kijken of ze een cadeautje ziet en dan heeft ze ze snel gevonden. Twee cadeautjes. Eentje met een horloge, een mooie roze en een zilveren kettinkje. En ze is zo trots dat zij mij die cadeautjes heeft gegeven. En ik bedenk dat het de mooiste verjaardag tot nu toe is geweest. In het zwembad zingen de 2 andere moeders en kindjes uit ons “subgroepje” me nog eens toe en Dunya zingt trots mee. Het is alleen al een cadeautje om te zien hoe jij geniet. De rest van de dag zijn we lekker samen en genieten we samen van taart en vieren we met z’n tweetjes mijn verjaardag. Ze blijft voor me zingen, want ze heeft met de oppas de liedjes geoefend gisteravond.

Er volgt op zondag nog een verjaardagsfeestje met familie en op dinsdag nog een feestje met de babygroep en dan is het eindelijk voorbij. Voor mij tenminste. Dunya zegt nu, ruim een week later, nog steeds: “Gefeliciteerd mama!” . En verder laat ze iedereen zien wat zij mij voor mijn verjaardag gegeven heeft. Ik heb haar uitgelegd dat ik mijn kettinkje niet om kan doen naar het kdv omdat de baby’s eraan gaan trekken.

Het is superleuk om jarig te zijn nu Dunya zo groot is. Nog een paar jaar en ze kan zelf een cadeautje uitzoeken. Gelukkig heb ik weer een jaar de tijd om na te denken over een verlanglijstje. En dit wordt een goed jaar voor ons. Ik voel het en ik weet het. Geen idee wat er allemaal gaat gebeuren. Maar dat er weer veel zal veranderen staat vast, en zeker veel ten goede.

Stilletjes sta ik naast de kist. Ik kijk naar het oude vrouwtje dat daar ligt. Ik vind het niet eng om haar te zien maar ik vraag me echt even af of dit wel echt oma is of iemand anders. Ze is zo klein en zo mager, zo ken ik haar niet. Het verdriet dat ik de laatste twee dagen ineens in alle hevigheid op voel komen en dat vandaag gepaard gaat met een golf emoties, gaat op dit moment vooral om het feit dat ik haar zolang niet heb gezien en dat ik niet heb meegemaakt hoe ze veranderd is.  "Een heel andere oma" fluister ik. Maar toch zie ik na een poosje wel wat bekends. Tegelijkertijd voel ik me iets rustiger worden. Als ze nog langer was blijven leven was er niks meer van haar overgebleven. Zo is het goed. 96 jaar en op de laatste avond van het jaar rustig inslapen is toch prachtig. Om 24 uur is ze haar huis uitgedragen, onder luid geknal van vuurwerk en het slaan van de kerkklokken. Fantastisch, dat is nog eens een afscheid.

Ik sta nog even stil te kijken naar oma. Ze is al heel ver weg zo te zien. Ik hoor wel eens mensen die zeggen dat het lijkt alsof iemand nog niet helemaal weg is. Dat gevoel heb ik niet. Oma is weg, heel ver weg, en ze komt nooit meer terug.

Voordat ik de ochtend van de begrafenis Dunya naar de opvang breng, leg ik haar uit dat ik vandaag niet naar de baby's ga. Ik moet ergens anders naar toe. Ik weet nog steeds niet hoe ik het moet uitleggen. Ze kijkt naar mijn zwarte rokje en mijn zwarte panty en mijn zwarte jasje en kijkt me dan niet begrijpend aan. De vraag: "Ga je naar de kerk?" blijft uit, ondanks dat ik een rok draag. In plaats daarvan vraagt ze: "Waar ga je naar toe dan?" en ze herhaalt het een paar keer. Ik zucht eens diep en besef dat dit het moment is. Ik pak het boekje: "Lieve oma pluis" dat ik besteld heb maar niet heb opengemaakt. Dunya klimt meteen bij me op schoot. Nijntje is heel verdrietig want oma Pluis is doodgegaan. En daar ga ik dan. Huilend lees ik door en vertel dat mama ook heel verdrietig is omdat mijn oma is doodgegaan. Ik leg uit dat mijn oma heel oud was en nu is gaan slapen en niet meer wakker wordt. "Niet huilen mama" zegt Dunya, maar juist die troostende woorden blijven de hele dag in mijn hoofd hangen en brengen elke keer opnieuw tranen met zich mee. Maar ze heeft het wel begrepen en als ik het vertel aan iemand van de Opvoedpoli zegt zij dat het juist goed is dat ze mijn verdriet heeft gezien. En als ik vertel dat Dunya later nog vertelde dat oma heel oud is en mama verdrietig, dan is ze het met me eens dat ze het wel begrepen heeft. En ik ben opgelucht dat ik het goed gedaan heb.

Na de begrafenis rijden we even langs het huis van oma. Voor de begrafenis reden we er ook langs maar kon ik er niet goed tegen. Nu gaat het beter. We rijden de oprit op en stappen uit. Ik loop om het huis heen, sta in de tuin naar binnen te kijken en verbaas me er een fractie van een seconde over dat oma niet in haar stoel zit. Om dan meteen weer te weten waarom niet. Onwerkelijk, ondanks dat ik haar heb gezien vandaag, ondanks dat ze er al bijna een week niet meer is…. Dat zal het wel een poosje blijven, af en toe bedenk ik me ook opeens dat ik oma wel weer eens een kaartje kan sturen. Ik sta stil naar binnen te kijken en vind het akelig, zo'n donker huis. Waarschijnlijk is dit de laatste keer dat ik hier sta. Ik weet niet of ik dat erg vind. Zou ik nog naar binnen willen? Ik denk het eigenlijk niet. Er is daar niets meer te vinden, want oma is er niet.

De zondag ervoor heb ik in het voorbedenboek van de ekklesia geschreven: "Voor oma Huisman. Overleden op Oudejaarsavond op de leeftijd van 96 jaar. Over haar op gaat het licht….." Ik had niet nagedacht wat ik zou opschrijven, maar als ik de muziek pak van deze dag zie ik dat we zingen:

"Het volk dat in duisternis gaat

zal aanschouwen groot licht.

Die wonen in schaduw van dood,

over hen op gaat het licht…"

En als ik begin te schrijven weet ik ineens wat ik wil laten zeggen. En als het dan voorgelezen wordt denk ik: "Dat had ze vast wel mooi gevonden!"

Maar als het dan echt zover is dat we haar gaan begraven is het toch een erg moeilijke dag en zoeken de emoties die ik de eerste dagen gemist heb, opeens een uitweg. En dat is ook goed, dat moet ook. Vanaf nu zal het stukje bij beetje beter gaan. Ik kan dit allemaal niet typen zonder emoties, maar ik heb ze wel weer in de hand en dat is wel fijn. Soms is het nog wat moeilijk om onder de mensen te zijn. Dan kruip ik liever in een hoekje, alleen of met Dunya, en dan kan ik al die mensen niet verdragen. Maar ik heb wel een goed gevoel over de begrafenis. Het was oma's afscheidsfeest en als ze erbij was geweest had ze het zeker kunnen waarderen….